Dyskryminacja kobiet w miejscu pracy


Plakat Międzynarodowej Konferencja Związkowej Pracujących Kobiet 2007Obecnie globalizująca się neoliberalna faza kapitalizmu odsłania w całej swej brutalności proces podziału klasy robotniczej i poważne konsekwencje jemu pochodne. Należy do nich niszczenie wielu ze zdobyczy klasy robotniczej, które ta uzyskała poprzez swą walkę. Na coraz większą skalę stosowane jest niepewne zatrudnienie, warunki pracy są coraz gorsze a ulepszenia o charakterze społecznym są wycofywane. We wszystkich tych przypadkach kobiety płacą najwyższą cenę.

Ideologia patriarchalna, która dzieli i klasyfikuje osoby na podstawie płci biologicznej-płci kulturowej (sex-gender), jest podstawą systemu kapitalistycznego, a oba te systemy współistnieją w idealnej harmonii. Rozwój społeczeństwa przemysłowego zakłada rozdzielenie życia rodzinnego i zawodowego. Segregacja ludzkiej pracy w odniesieniu do kobiet z klasy robotniczej jest dopełniana wskazaniem zakresów zadań – różnych dla mężczyzn i kobiet – i zróżnicowaniami i nierównościami, mniej lub bardziej formalnymi, ale bardzo realnymi, w zakresie praw i warunków życia i pracy. Rynek pracy i neoliberalne społeczeństwo patriarchalne są podtrzymywane płciowym podziałem pracy.

Włączanie kobiet w rynek pracy nadal jest związane z ich różnorodnymi i zmieniającymi się obowiązkami domowymi. To wciąż jest warunek rzutujący na to, czy kobiety są w ramach czy poza rynkiem pracy. Praca domowa nadal jest prowadzona przede wszystkim przez kobiety; kobiety, które, z drugiej strony, stopniowo zwiększają swój udziału w pracy zarobkowej (podwójny dzień pracy).

Ale nierówności, które kobiety cierpią na rynku pracy, są nie tylko konsekwencją trudności nałożonych na jego dostępność, ale także dominującej ideologii, wyobraźni społecznej, w ramach której kobiety są uważane za drugorzędnych pracowników. Kobiety są nadal postrzegane jako siła robocza drugiej kategorii; warunki pracy i dni pracy są ustalane z myślą o mężczyznach, którzy nawet teraz nierzadko nie ponoszą żadnej odpowiedzialności wobec obowiązków rodzinnych lub domowych.

Dyskryminacja znoszona przez kobiety w miejscu pracy przybiera różne formy: brak męskiej odpowiedzialności za prace domowe; praktyki stosowane przez pracodawców w segregacji stanowisk pracy i zadań zawodowych poprzez przypisywanie kobiet do prac najbardziej niepewnych; dyskryminacja płacowa na podstawie niesprawiedliwego wynagradzania pracy, w zależności od jej wykonania przez mężczyzn i kobiety; niższe składki, które będą negatywnie oddziaływać na wysokość emerytur dla kobiet lub na wysokość zasiłku dla bezrobotnych… tym samym, kobiety są najbiedniejszymi wśród ubogich. Z tej ideologii podporządkowania i dyskryminacji wynika również fizyczna, psychologiczna i społeczna przemoc wobec kobiet.

Zatem kwestia pracy kobiet jest problemem nierówności i płciowego podziału pracy. Jest to problem osadzony w strukturalną charakterystykę naszego społeczeństwa, i nie jest on traktowany z powagą sytuacji; wymaga on zaś powagi z uwagi na powodowane przez niego różnice ze względu na płeć biologiczną-płeć kulturową (sex-gender) i na poważne naruszenia praw. Sytuację pracy kobiet należy uznać za kwestię priorytetową w programach naszych związków zawodowych. Związki zawodowe muszą odgrywać istotną rolę w obnażaniu dyskryminacji i likwidacji ucisku, który cierpią pracujące kobiety. Sprawą absolutnie pilną jest określenie i realizacja ogólnej strategii stawienia czoła problemowi płci biologicznej-płci kulturowej (sex-gender) na rynku pracy, która ułatwi budowę modelu stosunków pracy, które nie dyskryminują kobiet. Potrzebna jest nowa polityka zatrudnienia w połączeniu z przezwyciężaniem dyskryminacji w zakresie zatrudnienia, płac i warunków pracy, która umożliwi pogodzenie życia zawodowego z pracami domowymi, które są obowiązkiem wszystkich. Innymi słowy, chodzi o równe prawa, z takimi samymi konsekwencjami i w takich samych okolicznościach, dla kobiet i mężczyzn.

Z punktu widzenia LAB (baskijski związek zawodowy Nacjonalistyczne Komitety Robotnicze – przyp. tłum.), takie działania muszą być oparte na następujących kryteriach:

Powinny ukierunkować strategię na eliminację płciowego podziału pracy, który powoduje społeczne i ekonomiczne uzależnienie kobiet. Powinny określać konkretne środki powodujące, że relacje między kobietami i mężczyznami, zarówno w miejscu pracy, jak i w społeczeństwie, odbywać się będą na zasadach równości. Powinny zapewniać środki do uznania i docenienia wkładu kobiet, zarówno społecznego i ekonomicznego, jak również w zakresie know-how.

Związki zawodowe muszą być świadome faktu, że dyskryminacja ze względu na płeć biologiczną-płeć kulturową (sex-gender) ma także miejsce w związkach zawodowych, w związku z czym uważamy, że niezbędnym jest podjęcie zmian i dostosowań koniecznych do jej pokonania i wyeliminowania. Wymaga to zaangażowania się w zobowiązanie do przeprowadzenia następujących wspólnych kierunków działań:

Sprawienia, by zróżnicowana rzeczywistość pracujących kobiet była widoczna poprzez zakaz stosowania seksistowskiego języka, zarówno w sposób, w jaki kobiety są traktowane, jak również w całej naszej komunikacji, badaniach, raportach, działaniach itp. Zwiększenia obecności kobiet w strukturach i w reprezentacji związkowej. Tylko tak związki zawodowe mogą stać się integralnym instrumentem dla klasy robotniczej, umożliwiając znaczne postępy w obronie praw pracujących kobiet. Przyjęcia środków i zasobów niezbędnych do przezwyciężenia obecnych trudności w zaangażowaniu pracujących kobiet do działalności związkowej.

Elixabete (Maixabel) Gaztañaga
Członkini Kierownictwa Krajowego LAB odpowiedzialna za Sekretariat ds. Kobiet

13 września 2007 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *